13 Şubat 2013 Çarşamba

Descartes-Yöntem Üzerine Konuşma


     Descartes Avrupa’da skolastik dönemde bu döneme aykırı bir isimdir.O dönemin kavramlarından da faydalanarak zamanın artık modern felsefeye doğru akan ruhunu eserlerinde görürüz. Descartes modern felsefenin kurucusu olarak nam salmıştır. Bu kitabında bir hekim oğlu olmasının da getirdiği alışkanlıklar ile bilimsel,etik yöntemlerini  açıklamıştır. Bu sırada fizik ile ilgili bazı teorilerini kiliseden çekindiği için açıklamaktan çekinmiştir.
BİLİMLERLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ BELİRLEMELER:
     Sağduyu(akıl) dünyanın en iyi paylaşılmış şeyidir.Zira kimse aklının kendisin yetmediğini öne sürmez.Görüşlerimizin  farklılık içermesi aynı şeyleri düşünmüyor oluşumuzdan ve düşüncemizi değişik yollardan götürüyor olmamızdandır.
Ben burada dünyadaki hemen hemen her insani sorunun çözümünü şu sözlerde buluyorum (özellikle faşizmin): “…göreneklerimizi daha sağlıklı yargılayabilmemiz için ve hiçbir şey görmemiş olanların yapageldiği gibi bizim alışkanlıklarımıza ters düşen her şeyin gülünç ve usdışı olduğunu düşünmememiz için çeşitli halkların görenekleriyle ilgili bir şeyler bilmek iyidir.”
YAZARIN ARADIĞI YÖNTEMİN KURALLARI
     Bir kişinin yaptığı-oluşturduğu yapıt birden fazla kişinin oluşturduğu yapıttan her zaman daha iyidir.Ancak burada sanki o dönemin monarşisini savunuyor gibi geldi bana.
     Descartes daha iyi ve ileri görüş elde etmek için tüm bildiklerini siliyor ve onları bulmaya girişiyor.
     Geçmişten günümüze bir çok görüş olduğunu ve bunların birer alışkı olarak haklılığını koruduğunu,bu yüzden de kendi yolunu bulma yolunu seçtiğini belirtmiştir.Yöntemini oluştururken mantık,matematik ve geometriden;bunları birbiri içinde yoğurarak faydalanmıştır.
Ve kendi 4 kuralını sıralıyor:
Aceleci davranmayarak,apaçık bilinen bilgi olmadığı sürece bir şeyi doğru diye almamak.
Sorunları parçalara ayırmak ve öylece incelemek.
Düşüncelerini basitten başlayarak yola koyulmak.
Hiçbir şeyi dışarıda bırakmayacak şekilde bütünsel olarak her maddeyi incelemek.
BU YÖNTEM İLE KENDİSİNE ÇIKARDIĞI AHLAK KURALLARINDAN BAZILARI
Burada Descartes’ın maksadı kendi yöntemini ararken toplumun kendi zıt görüşleri nedeniyle kendine ayak bağı olmaması ve o anki olanaklardan faydalanmak istemesidir.Kurallar:
Dine sıkı sıkıya bağlı kalarak,ülkesinin yasalarına ve alışkanlıklarına uymak ve bir aşırı,bir uç kişi olmamak.
Eylemlerinde elinden geldiğince tutarlı ve kararlı olmak.Emin olmadığı ancak seçmek zorunda kaldığı görüşünde bile tutarlı bir şekilde ilerlemek.En olanaklı olanın peşinden gitmek.
Dünyanın düzenini değiştirmekten çok,önce kendi arzularını değiştirmek. Çünkü düşüncelerimiz dışında herhangi bir şeye tam olarak yön veremeyiz.
4.BÖLÜM
Descartes burada bilmenin,kuşkulanmaktan daha büyük bir yetkinlik olduğunu söyler ve daha yetkin şeyleri nereden bildiğini sorgular ve bunları daha yetkin olandan aldığını düşünür.Yani Tanrı tarafından kendisine konduğunu söyler.Yetkinlik az yetkinden çok yetkine değil,çok yetkinden az yetkine doğru olur.
Tanrı’nın varlığının kanıtı olarak açık seçik kavradığımız tüm doğruların zaten Tanrı’da var olduğunu söyler.Yanılgılarımızın ise bizim tam yetkin olmamamıza bağlar.
5.-6.BÖLÜM
Burada Descartes ışık-dünya-gezegenler gibi bir çok konu açıklık getirebildiğini söylüyor.Ancak bunu bu metinde ortaya koymuyor.Bunların hepsinin temelinin ise yaratıcıya dayandığını söylüyor.İnsanı iç organlarını inceleyerek tanıtlıyor ve insan-hayvan arasındaki farkı doğuştan gelen alışkanlıklar ve sonradan öğrenilen doğrular üzerinden açıklıyor.İnsanı açıklamak için en basit sistem olan dolaşım sistemini açıklıyor.Descartes yine burada bireysel olarak elde edilen bilginin daha sağlam olduğunu,başkasından elde edilip kavranan bilginin daha az sağlam olduğunu söylüyor.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder