Descartes
Avrupa’da skolastik dönemde bu döneme aykırı bir isimdir.O dönemin
kavramlarından da faydalanarak zamanın artık modern felsefeye doğru akan ruhunu
eserlerinde görürüz. Descartes modern felsefenin kurucusu olarak nam salmıştır.
Bu kitabında bir hekim oğlu olmasının da getirdiği alışkanlıklar ile
bilimsel,etik yöntemlerini açıklamıştır.
Bu sırada fizik ile ilgili bazı teorilerini kiliseden çekindiği için
açıklamaktan çekinmiştir.
BİLİMLERLE İLGİLİ ÇEŞİTLİ BELİRLEMELER:
Sağduyu(akıl) dünyanın en iyi
paylaşılmış şeyidir.Zira kimse aklının kendisin yetmediğini öne
sürmez.Görüşlerimizin farklılık içermesi
aynı şeyleri düşünmüyor oluşumuzdan ve düşüncemizi değişik yollardan götürüyor
olmamızdandır.
Ben burada dünyadaki hemen hemen her insani sorunun çözümünü
şu sözlerde buluyorum (özellikle faşizmin): “…göreneklerimizi daha sağlıklı
yargılayabilmemiz için ve hiçbir şey görmemiş olanların yapageldiği gibi bizim
alışkanlıklarımıza ters düşen her şeyin gülünç ve usdışı olduğunu düşünmememiz
için çeşitli halkların görenekleriyle ilgili bir şeyler bilmek iyidir.”
YAZARIN ARADIĞI YÖNTEMİN KURALLARI
Bir kişinin yaptığı-oluşturduğu yapıt
birden fazla kişinin oluşturduğu yapıttan her zaman daha iyidir.Ancak burada
sanki o dönemin monarşisini savunuyor gibi geldi bana.
Descartes daha
iyi ve ileri görüş elde etmek için tüm bildiklerini siliyor ve onları bulmaya
girişiyor.
Geçmişten
günümüze bir çok görüş olduğunu ve bunların birer alışkı olarak haklılığını
koruduğunu,bu yüzden de kendi yolunu bulma yolunu seçtiğini belirtmiştir.Yöntemini
oluştururken mantık,matematik ve geometriden;bunları birbiri içinde yoğurarak
faydalanmıştır.
Ve kendi 4 kuralını sıralıyor:
Aceleci davranmayarak,apaçık bilinen bilgi olmadığı sürece
bir şeyi doğru diye almamak.
Sorunları parçalara ayırmak ve öylece incelemek.
Düşüncelerini basitten başlayarak yola koyulmak.
Hiçbir şeyi dışarıda bırakmayacak şekilde bütünsel olarak
her maddeyi incelemek.
BU YÖNTEM İLE KENDİSİNE ÇIKARDIĞI AHLAK KURALLARINDAN BAZILARI
Burada Descartes’ın maksadı kendi yöntemini ararken toplumun
kendi zıt görüşleri nedeniyle kendine ayak bağı olmaması ve o anki olanaklardan
faydalanmak istemesidir.Kurallar:
Dine sıkı sıkıya bağlı kalarak,ülkesinin yasalarına ve
alışkanlıklarına uymak ve bir aşırı,bir uç kişi olmamak.
Eylemlerinde elinden geldiğince tutarlı ve kararlı
olmak.Emin olmadığı ancak seçmek zorunda kaldığı görüşünde bile tutarlı bir
şekilde ilerlemek.En olanaklı olanın peşinden gitmek.
Dünyanın düzenini değiştirmekten çok,önce kendi arzularını
değiştirmek. Çünkü düşüncelerimiz dışında herhangi bir şeye tam olarak yön
veremeyiz.
4.BÖLÜM
Descartes burada bilmenin,kuşkulanmaktan daha büyük bir
yetkinlik olduğunu söyler ve daha yetkin şeyleri nereden bildiğini sorgular ve
bunları daha yetkin olandan aldığını düşünür.Yani Tanrı tarafından kendisine
konduğunu söyler.Yetkinlik az yetkinden çok yetkine değil,çok yetkinden az
yetkine doğru olur.
Tanrı’nın varlığının kanıtı olarak açık seçik kavradığımız
tüm doğruların zaten Tanrı’da var olduğunu söyler.Yanılgılarımızın ise bizim
tam yetkin olmamamıza bağlar.
5.-6.BÖLÜM
Burada Descartes ışık-dünya-gezegenler gibi bir çok konu
açıklık getirebildiğini söylüyor.Ancak bunu bu metinde ortaya koymuyor.Bunların
hepsinin temelinin ise yaratıcıya dayandığını söylüyor.İnsanı iç organlarını
inceleyerek tanıtlıyor ve insan-hayvan arasındaki farkı doğuştan gelen
alışkanlıklar ve sonradan öğrenilen doğrular üzerinden açıklıyor.İnsanı açıklamak
için en basit sistem olan dolaşım sistemini açıklıyor.Descartes yine burada
bireysel olarak elde edilen bilginin daha sağlam olduğunu,başkasından elde
edilip kavranan bilginin daha az sağlam olduğunu söylüyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder