Platon-parmenides diyaloğu

      Platon bu metinde birlik-çokluk sorunu temelinde tartışarak ana madde arayışını sürdürmüştür. Platon’un bildiğimiz “idea” dünyası üzerinden metin yürür. BİR’i idea dünyasında bir kavram , tanrı ya da ilk madde gibi düşünebiliriz. Bu idea dünyasında ruhumuz kavramları görmüştür ve bu dünyadaki bilgilerimiz de o bilgileri hatırlamaktan ileri gelir.

     Metindeki ilerleyiş BİR birse ? BİR varsa ? BİR yoksa ? Soruları ile devam eder.Bunlara değinirsek:

BİR Birse

     Ne bütün ne de bir bütünün  parçası olacaktır.Çünkü bütün olursa parçaları da olmak zorundadır ve parçalara ayrılan bir,bir olmaz çok olur. Bütünün parçası olursa zaten bir olmaz çok olur yine.

     Bir ne özdeş ne de değişik olacaktır.Çünkü birin doğası ile özdeşliğin doğası aynı değildir. “Bir’e bir nesneden başka bir şey olmak yakışmaz” cümlesi de gösterir ki BİR değişik değildir. Değişik olursa bir o farklı olduğu şeyler birlikte BİR değil , çok olacaktır. Özdeş de değildir çünkü özdeş olması demek,BİR’in gerçek hayattaki bir BİR e indirgenmesi anlamına gelir ki bu da BİR’in var olması anlamına gelir.

     BİR zamanla bağdaşmaz,ne içindedir ne dışında.Zamandan pay almaz.BİR sabit kalandır.

     BİR yer değiştiremez çünkü yer değiştirmesi için belli bir merkezinin olması gerekir oysa ki BİR uzamsal değildir. Ayrıca bir herhangi bir şeyin içinde olmadığından ne devinebilir ne de olduğu yerde kalabilir.

BİR Varsa

     Başı,sonu ortası vardır.Bu yüzden yer değiştirebilir ve biçimden pay alır.

     Bir parça olarak kendi içinde,bir bütün  olarak başka bir şeyin içindedir.

     Öteki nesnelerle hem benzer hem benzemez , hem aynı hem başka olabilecektir.

     Zamansal olduğu için zamanla daha genç-yaşlı ve ya yaşıt olabilir.

BİR Yoksa

     BİR yoksa derken burada BİR’in var olmaması durumu kastedilir.Yani bir olmasa bile varlığı söz konusu.

     Olmayan BİR’in hiçbir zaman durmadığını , hiçbir zaman devinmediğini söyleyebiliriz.

    BİR olmadığı için çok da var olmayacaktır.

    BİR yoksa daha önce saydığımız belirlemelerin hiç biri söz konusu olamaz.